Anız Yakan Can Yakar

Admin 31 Temmuz 2019 Önemli Gelişmeler 1075 -A+
Hasat sonrası tarlada kalan bitki saplarını bir değeri olmadığı için, böcek ve diğer zararlıları yok etmek, çeşitli hastalıkları önlemek, toprak işlemede kolaylık sağlamak ve anızın çok kolay, çabuk ve masrafsız şekilde yok edilmesini sağlamak gibi gerekçelerle üreticiler anızları yakmaktadırlar. Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki anız yakmak son derece yanlış olup, yakma sonucu meydana gelen zararları telafi etmek mümkün değildir.
Anız Yakan Can Yakar

Anız Yakan Can Yakar

 

Hasat sonrası tarlada kalan bitki saplarını bir değeri olmadığı için, böcek ve diğer zararlıları yok etmek, çeşitli hastalıkları önlemek, toprak işlemede kolaylık sağlamak ve anızın çok kolay, çabuk ve masrafsız şekilde yok edilmesini sağlamak gibi gerekçelerle üreticiler anızları yakmaktadırlar. Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki anız yakmak son derece yanlış olup, yakma sonucu meydana gelen zararları telafi etmek mümkün değildir.

 

Toprağın yüzeyinde oluşan 2,5 cm kalınlığındaki bitkisel toprak, bitkinin büyüyüp gelişebilmesi için gerekli mineraller ve vitaminler açısından zengin bir tabakadır. Bu 2,5 cm'lik bitkisel toprağın oluşumu yaklaşık 100 yıllık bir zaman alır. Anızın yakılması sonucu da bu kısım % 90 ila % 100 oranında zarar görür.

 

Ülkemizde 1993 yılından beri yasak olmasına rağmen maalesef anız yakmak kolay, masrafsız ve çabuk bir yöntem olarak görülüyor. Ancak bu yöntem  topraktaki organik maddeleri yok ederken ve uzun vadede verimi de düşürüyor.

 

Anız yakmanın genel zararları

 

ü Bitkinin büyümesinde büyük önem taşıyan toprağın canlı üst kısmı yani organik maddesi de yanmaktadır.

ü Tarımsal ve doğal ekosistemi tahrip etmekte, toprağın erozyona karşı dayanıklılığını azalmaktadır. Anız değerli olan toprağı su ve rüzgâr erozyonuna karşı korumaktadır.

ü En fazla toprak kaybı anız yakılan topraklarda meydana gelmekte, en az toprak kaybı ise hasattan sonra anız yakılmadan gölge tavında sürüm yapılan tarlalarda olmaktadır.

ü Anızı yakılan toprağın su tutma gücü azalmaktadır.

ü Anız yakılması ile Kök Çürüklüğü ve Ekin Kurdu zararlısının (Zabrusun) yok edilmesi mümkün değildir. Takip eden yıllarda kök çürüklüğü hastalığı artmaktadır.

ü Anızlarla birlikte o alanda yaşayan bütün canlılar, hayvanlar ve mikroorganizmalar yanmakta, anız yakma ile toprağın doğal yapısı bozulmakta ve verimliliği düşmektedir.

ü Çevre ve toplum sağlığı, kamu düzeni, halkın güvenliği ve kamu mallarına zarar vermekte, havayı kirletmekte ve yükselen dumanların özellikle yol kenarlarında görüş mesafesinin engellenmesi sonucu can ve mal kaybına yol açmaktadır.

ü Komşu tarlalardaki hasat edilmemiş ürünlere, traktörlere, meyve bahçelerine, bunların etrafındaki çitlere, telefon direklerine, civardaki yerleşim yerlerine, ortamda yaşamını sürdüren yaban hayatına ve özellikle ormanlara, koruluk ve ağaçlık bölgelere telafisi mümkün olmayan zararlar vermektedir.

 

Anız Yakmak Yerine Alternatif Olarak Neler Yapılabilir?

 

ü Anız yakmak yerine anızlı tarla doğrudan işlenebilir veya ekilebilir. Yine anız yakılmadan parçalanabilir ve parçalanan bu anız toprak üzerine serilebilir.

ü Hasat sırasında biçerdöverin, sapı parçalayarak toprak yüzeyine eşit şekilde dağıtan bir sistemle donatılması veya anızın başka bir aletle toprak yüzeyine dağıtılması yapılabilir. Balya yoluyla veya klasik yollarla anızların tarladan toplanması, biçerdöverin anızı toprağa en yakın seviyede biçmesinin sağlanması, hasattan sonra tarladaki anızı parçalayarak toprağa kolayca karışmasını sağlayan aletlerin kullanılması yapılabilecek yöntemlerden bazılarıdır.

ü Anız artıkları saman yapılarak, başta geviş getirenler olmak üzere kışı ahırda geçiren hayvanlar tarafından tüketilmesi sağlanabilir. Ayrıca anız artıkları mantar üretiminde ve kâğıt sanayide de kullanılabilmetedir.

 

Anız Yakmanın Cezası Dekar Başına 48,58 Lira

 

 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek-1 inci maddesinin (c) bendinde; "Anız yakılması, çayır ve meraların tahribi ve erozyona sebebiyet verecek her türlü faaliyet yasaktır." denilmekte ve aynı Kanun'un 20. maddesinin (l) bendi gereğince anız yakanlara dekar başına 2018 yılı için  48,58 TL  idari para cezası veriliyor. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskûn mahallerde işlenmesi durumunda ise ceza 5 kat artırılıyor.

Yanan anızı  gördüğü veya duyduğu halde gerekli işlemleri yapmayan muhtar ve kamu görevlileri hakkında da  Kabahatler Kanunu'nun ‘Emre Aykırı Davranış’ maddesi gereğince işlem yapılmaktadır.




Resim 1. Anız yakımı sonucunda kuluçkada olan bir kuşun yanarak telef olması. 

Yorumlar